Właściciele małych firm coraz częściej odpierają zarzuty influencerów, a czasem odmawiają im darmowych usług. Jedni pokazują nagrania z monitoringu, inni wprowadzają zakaz wstępu dla twórców. Konflikt, w którym obie strony liczą na rozgłos, rozgrywa się dziś głównie w mediach społecznościowych.

Monitoring jako dowód

Nicole Flanagin prowadzi w Lenoir w Karolinie Północnej kawiarnię z kotami z lokalnych schronisk, Brews and Mews. Pewnej nocy znajoma przesłała jej link do nagrania na TikToku. Lokalna influencerka, mająca ponad 170 tys. obserwujących, opowiadała w nim, że jej córka została niemile odprawiona z kawiarni, bo pomyliła godziny wizyt. Według niej personel miał stać i patrzeć na płaczące dziecko.

Właścicielka zauważyła jednak, że nikt nie złożył oficjalnej skargi, a pracownicy nie zgłosili żadnego incydentu. Sprawdziła więc monitoring. Zapis pokazywał rozmowę przy ladzie trwającą krócej niż 40 sekund, a potem ciche wyjście bez scen. Nagranie opublikowała na profilu kawiarni i zebrało ponad 640 tys. wyświetleń. Influencerka usunęła swój post i przeprosiła, tłumaczyła, że opublikowała go pod wpływem emocji.

To nie odosobniony przypadek. Do nagrań z kamer sięgnął też sklep z zabawkami Art of Play na Brooklynie, kiedy piosenkarka Kelly Clarkson skrytykowała obsługę po tym, jak usłyszała, że mechaniczny ptak za 15 tys. dolarów nie jest na sprzedaż. Brytyjska piekarka z kolei upubliczniła prośbę o darmowy tort urodzinowy dla dziecka celebrytki i otrzymała przeprosiny. Niektóre sklepy zakazują wstępu influencerom, a londyński Borough Market doprecyzował zasady filmowania.

Szansa, która kusi

Według Forbesa rynek influencerów jest wart 250 mld dolarów i do 2027 roku ma prawie się podwoić. Dla małych firm bez budżetu na reklamę jeden post może wiele zmienić. Lucy Herron, założycielka brytyjskiej marki obuwniczej Sloafer, mówi, że dzięki influencerom można sprzedać 50 par butów w dobę, a to bywa różnicą między zapłaceniem faktur a kłopotami.

Ta zależność ma jednak swoją cenę. Herron wysłała parę butów za 225 funtów influencerce, która nie chciała jej publicznie oznaczyć z obawy przed urzędem skarbowym, bo w Wielkiej Brytanii prezenty od firm mogą zwiększać dochód do opodatkowania. Po miesiącach negocjacji powstało zdjęcie, na którym twarz było w cieniu. Mimo to Herron zostawiła pochlebny komentarz. Jak mówi: „You have to keep playing the game” (trzeba grać w tę grę).

Londyński restaurator Hubert Zanier opisuje inny przypadek. W 2024 roku influencerka z ok. 100 tys. obserwujących przyszła na zaproszenie z partnerem, rodzicami i psem. Rachunek urósł do około 300 funtów, z dwiema butelkami wina po 38 funtów i niemal 40 funtami za sznapsa. Przez miesiące nie pojawiła się obiecana publikacja. Po dziewięciu miesiącach twórczyni zgodziła się zapłacić, ale gdy dostała rachunek, uznała go za oburzający.

Co to oznacza w Polsce

Opisane historie dotyczą Wielkiej Brytanii i USA, ale mechanizm jest znany także u nas: lokale i sklepy oferują barter, a twórcy w zamian publikują recenzje. W Polsce, podobnie jak w innych krajach UE, współpraca z markami powinna być jasno oznaczana jako reklama. Za przestrzeganiem tych zasad w internecie śledzi m.in. UOKiK.

Z perspektywy właściciela małej firmy płynie stąd kilka praktycznych wniosków:

• warto ustalić z góry, co dokładnie firma oferuje i czego oczekuje w zamian,
• dobrze jest zapisać te ustalenia, choćby w wiadomości e-mail,
• przy sporze o opinię pomocne mogą być dowody, takie jak nagrania i rachunki, a w przypadku monitoringu trzeba pamiętać o zasadach ochrony danych osobowych,
• kwestie podatkowe barteru lepiej omówić z księgowym.

Dla klientów to przypomnienie, że entuzjastyczna lub druzgocąca opinia w sieci jest tylko jedną wersją zdarzeń.

Źródło: The Guardian – „‘Don’t lie to me to get free stuff’: how small businesses are fighting back against influencers”