Branża wołowiny w USA po cichu wycofała ze szkolnego programu lekcję o wpływie bydła na klimat. Powodem były protesty części hodowców, którzy twierdzą, że krowy nie przyczyniają się do globalnego ocieplenia. Lekcja nie wróciła do dziś, a naukowcy zwracają uwagę, że zawierała też poważny błąd.
Co dokładnie zniknęło
American Farm Bureau Foundation for Agriculture przygotowuje bezpłatny program naukowy, z którego korzysta około 1,2 mln uczniów w ponad 100 okręgach szkolnych w całych Stanach Zjednoczonych. Pod koniec ubiegłego roku fundacja ogłosiła nową lekcję dla licealistów, zatytułowaną „Methane & Cattle: A Climate Connection”. Miała wyjaśniać, jak procesy trawienne bydła wiążą się z emisją metanu i wpływają na atmosferę.
Po kilku miesiącach materiał usunięto. Krytykę rozpętał hodowca i podcaster Jim Mundorf, który na swoim blogu nazwał lekcję jednym z najbardziej irytujących tekstów, jakie widział. Jego wpis podchwyciły środowiska rolnicze i konserwatywne. Brett Kenzy, hodowca z Dakoty Południowej, nazwał lekcję „policzkiem”. Dyrektor ds. edukacji fundacji Rick Henningfeld przyznał na branżowej konwencji w lutym, że materiał zdjęto po uwagach części członków i producentów, a fundacja chce go poprawić i przywrócić. W lipcu opublikowano nową lekcję o trawieniu bydła, w której nie ma już słowa o metanie ani o klimacie.
Co mówi nauka
Zwolennicy hodowli podkreślają, że metan z atmosfery rozkłada się w ciągu około 12 lat do dwutlenku węgla, który pochłania trawa. Według nich oznacza to, że bydło dokłada do ocieplenia niewiele. Klimatolodzy odpowiadają, że biogeniczny metan, pochodzący m.in. z odpadów organicznych, pól ryżowych i hodowli, jest jedną z głównych przyczyn zmian klimatu, nawet jeśli jego emisje nie rosną. Carl-Friedrich Schleussner z Międzynarodowego Instytutu Analiz Systemów Stosowanych szacuje, że około 0,3°C, czyli mniej więcej 20% dotychczasowego ocieplenia, wynika z utrzymującej się emisji takiego metanu.
Drew Shindell z Duke University wskazał też błąd w usuniętej lekcji. Podano w niej, że hodowla odpowiada za około 2% antropogenicznych emisji metanu, a według niego to nieco ponad 30%. Dodał, że rola metanu w zmianach klimatu nie budzi kontrowersji:
- „Rola metanu w zmianach klimatu nie jest kontrowersyjna – zmierzono ją w laboratorium dawno temu i potwierdzono obserwacjami satelitarnymi” – powiedział Drew Shindell.
Branża i szkoła: stara historia
Program jest finansowany z obowiązkowej opłaty od sprzedaży bydła, tzw. beef checkoff. Jego twórcy przyznają, że ma „eliminować negatywne postrzeganie” branży wśród przyszłych konsumentów. Według badaczek z University of Miami w latach 80. i 90. ubiegłego wieku poprzedniczka dzisiejszego stowarzyszenia NCBA traktowała globalne ocieplenie jako problem wizerunkowy. Zamiast ograniczać emisje metanu, starała się je pomniejszać. W 1991 roku nacisk organizacji miał doprowadzić do wstrzymania dodruku dziecięcej książki o Żółwiach Ninja, łączącej bydło z ociepleniem. Fundacja zapowiada, że przygotowuje dłuższą wersję lekcji z udziałem ekspertów uniwersyteckich i dodatkowy przegląd materiałów przez producentów. Krytycy, np. Glenn Branch z National Center for Science Education, obawiają się, że w razie konfliktu wygrają potrzeby hodowców.
Co to oznacza dla polskiego czytelnika
Sprawa dotyczy szkół w USA, ale sam spór jest znany także w Europie. Metan z hodowli przeżuwaczy to jeden z istotnych tematów debaty o klimacie i rolnictwie, a Polska należy do liczących się producentów wołowiny w Unii Europejskiej. Dyskusje o tym, jak ograniczać emisje z rolnictwa, dotykają więc również polskich gospodarstw.
Z historii z USA wynika też praktyczna wskazówka: materiały edukacyjne finansowane przez branżę warto czytać z świadomością, kto za nimi stoi. Dane o emisjach najlepiej sprawdzać w raportach naukowych i instytucji międzynarodowych, takich jak IPCC czy ONZ.
Źródło: The Guardian – „Beef industry quietly squashes part of its own science curriculum after ranchers protest”
